Jadalne huby w Polsce część 1.

Uwaga! Podczas zbierania grzybów nie ma miejsca na eksperymentu! Zbieraj tylko te gatunki, co do których masz całkowitą pewność, że je znasz, umiesz rozpoznać i są jadalne!


Cytując znany standup Abelarda Gizy – Myśliwi, zadajmy sobie pytanie „co to jest, ***, w ogóle huba”?

Huba, czyli grzyb nadrzewny

Trochę teorii. Hubą, za Atlasem Hub, nazywamy potocznie grzyby lub ich owocniki (owocnik to jedynie niewielka widoczna część całego grzyba) rozwijające się i rosnące w drewnie. Huba to inaczej grzyb nadrzewny. Grzyby te żywią się związkami chemicznymi powstałymi w wyniku rozkładu tkanek drzewnych. Należą do gromady Basidiomycota czyli podstawkowe (H. Kwaśna, P. Łakomy 2015). Jest to nazwa zwyczajowa, zwykle kojarzy się ona z „typowymi” hubami w kształcie konsolowatym wyrastającymi z pnia.

W wyniku aktywności tych grzybów, tkanki drzewa przerastają grzybnią i są rozkładane. Po pewnym czasie od zakażenia, który różni się w zależności od gatunku żywiciela i huby ale również warunków wzrostu i siedliska, następuje widoczna zgnilizna drewna a często w końcu śmierć drzewa. Niektóre gatunki hub powodują znaczne szkody gospodarcze. Najistotniejsze grzyby z punktu widzenia szkód to przede wszystkim korzeniowiec sosnowy (Heterobasidion annosum) i huba sosny (Phelinnus pini). Niektóre gatunki grzybów nadrzewnych mogą być patogenem (gdy rozwijają się kosztem żywych drzew) lub saprotrofami (rozkładają martwe tkanki drewna np. w postaci pniaków, gałęzi i systemów korzeniowych)

Jadalne huby

W artykule prezentuję trzy gatunki hub, które śmiało możemy zbierać podczas jesiennego (i nie tylko jesiennego!) grzybobrania.

Boczniak ostrygowaty

Boczniak ostrygowaty (fot. własna)

Boczniak ostrygowaty (nazwa naukowa Pleurotus ostreatus) to grzyb coraz częściej pojawiający się w polskich sklepach zaraz obok znanych wszystkim pieczarek. Jest też coraz częściej spotykany w postaci hodowli domowej specjalnych pożywkach, dostępnych do kupienia w internecie. Spotkamy go również w lesie! Występuje na drzewach liściastych (rzadko również na iglastych). Zarówno na osłabionych żywych drzewach, jak i na martwych pniach a nawet leżących gałęziach. Na grzybobranie warto wybrać się jesienią i zimą w wilgotne lasy np. w zagłębieniach terenu. Owocniki boczniaka są jasne, kremowe, miękkie i mięsiste. Starsze grzyby tracą jędrność i stają się wodniste, gąbczaste. Kapelusze ok. 5-15 cm średnicy. W jednym miejscu możemy znaleźć nawet parę kilogramów tych grzybów. Widywałem martwe pnie, z których wyrastały dosłownie dziesiątki kilogramów boczniaka. Najwięcej grzybów zbierzemy w wilgotnej okolicy, często przy stawach i jeziorkach śródleśnych. Można je smażyć, dusić i gotować. Jako, że to stosunkowo znany grzyb, przepisów znajdziemy aż nadto.

Boczniak ostrygowaty znaleziony w lesie
Boczniak ostrygowaty (Pleurotus ostreatus)
Boczniak ostrygowaty (fot. własna)
Boczniak ostrygowaty (fot. własne)

Uszak bzowy, ucho Judasza

Uszak bzowy (fot. własna)
Uszak bzowy (fot. własna)

Czyli Auricularia auricula-judae. Jeden z moich ulubionych gatunków grzybów. Nie przez smak, bo ten jest raczej nijaki, raczej przez wygląd, strukturę i właściwości zdrowotne. Jest on bardzo bliskim krewnym azjatyckich grzybów Mun/Mung i bardzo ważnym grzybem w kulturze i medycynie Chińskiej (odsyłam do strony prof. Łuczaja, http://lukaszluczaj.pl/uszak-bzowy-mung-czy-mun/). Wyrasta przede wszystkim na drewnie żywych i martwych bzów czarnych (choć spotyka się też go rzadko na innych drzewach liściastych, np. klonach, topolach, wiązach) w lasach, ale też w parkach. Spotkamy go przez cały rok, potrzebuje jedynie odpowiedniej wilgotności podłoża (szukajmy go po długotrwałych opadach). Świetnie nadaje się do suszenia i przechowywania w szczelnych słoikach. Później wystarczy wrzucić takie sucharki do ciepłej wody na parę godzin. Nieraz znajdziemy również znacznie pomniejszone wysuszone owocniki, w okresach bez deszczu, na drzewach (patrz na fotografię poniżej). Jeśli są w dobrym stanie, je również możemy zebrać. Przed użyciem wystarczy namoczyć przez parę godzin. Grzyb, pocięty na mniejsze kawałki, świetnie komponuje się z daniami w stylu azjatyckim. Nadaje się też jako składnik zup. Nazwa ucha Judasza nawiązuje do specyficznego wyglądu grzyba i legendy, która mówi o tym, iż Judasz po zdradzie Jezusa miał się powiesić właśnie na bzie czarnym.

Grzyby te wykazują działanie zmniejszające poziom cukru we krwi, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe. Nie należy ich łączyć z lekami rozrzedzającymi krew i immunosupresyjnymi. Więcej o właściwościach zdrowotnych tu: https://fitoterapeuta.wordpress.com/2014/09/14/uszak-bzowy-auricularia-auricula-judae/.

Uszak bzowy (fot. własna)
Uszak bzowy (fot. własna)
Uszak bzowy (fot. własna)
Nieco zasuszony uszak bzowy (fot. własna)

Siedzuń sosnowy

Siedzuń sosnowy (fot. własna)

Kolejnym gatunkiem, aktualnie (wrzesień 2022) bardzo często spotykanym w lesie, jest siedzuń sosnowy (znany pod naukową nazwą Sparassis crispa), zwany kozią brodą czy szmaciakiem gałęzistym. Nie wygląda jak 'typowa’ huba, gdyż zwykle wyrasta OBOK pnia, z ziemi, a nie bezpośrednio z drewna jak większość hub. Grzyb ten opisałem w innym artykule – link poniżej, do którego odsyłam i zapraszam.

https://betree.pl/pl/kozia-broda-czyli-szmaciak-czyli/

A Ty, zbierasz tak „nietypowe” grzyby? 🙂

Bardzo mi miło, że trafiłeś/aś na mój artykuł. Będzie mi jeszcze milej, jeśli polubisz betree.pl na Facebooku https://www.facebook.com/betreee lub zostawisz komentarz pod postem 🙂

Z leśnymi pozdrowieniami,

Krzysiek

Betree.pl

Źródła:

1 comment / Add your comment below

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

We #StandWithUkraine.
Learn how you can help too!

#Stand­With­Ukraine

We don't know how long the war will last. But what we do know is that we can't stand aside and watch.

The fastest way you can help too is to support Ukraine financially. The National Bank of Ukraine (NBU) has opened a multi-currency account for that purpose. Learn more

This account accepts donations in US, Canadian and Australian dollars, euros, British pounds, Swiss francs, yuan and yen.

UA823000010000032302338301027

Also accepting cryptocurrency donations – the fastest way to help. Learn more

BTC – 357a3So9CbsNfBBgFYACGvxxS6tMaDoa1P

ETH, USDT (ERC-20) – 0x165CD37b4C644C2921454429E7F9358d18A45e14

If you want to volunteer in the army of Ukraine and help with deeds, then here are specific instructions how to do this: Learn more

Spread the word!